به گزارش صدای بورس؛ در حالی که ایران در بحبوحه جنگ با مشکلات متعددی روبهرو بوده، دادههای منتشرشده از سوی فایننشال تایمز نشان میدهد در روزهای اخیر صادرات نفت کشور افزایش یافته است.
فایننشال تایمز در گزارشی مفصل اعلام کرده است از آغاز جنگ تاکنون، دستکم ۱۳ نفتکش فوقغولپیکر در خارک اقدام به بارگیری نفت ایران کردهاند. طبق این گزارش، حدود ۲۴ میلیون بشکه نفت ایران از تنگه هرمز عبور کرده که معادل درآمد روزانه ۱۴۰ میلیون دلار برآورد میشود.
با وجود تهدیدها و محدودیتهای ناشی از جنگ، صادرات نفت ایران ادامه یافته است. با این حال کارشناسان معتقدند نمیتوان چندان به بازگشت درآمدهای حاصل از فروش نفت امیدوار بود؛ چراکه پیشتر نیز مسائلی، چون مشکلات تراستیها و موانع در بازگرداندن پول نفت مطرح بوده و به نظر میرسد این بحران پس از جنگ شدت گیرد.
بر پایه دادههای شرکتهای تحلیلی مانند کپلر – که در گزارش اخیر وال استریت ژورنال نیز به آن اشاره شده – در شش روز گذشته میانگین روزانه صادرات نفت ایران حدود ۲.۱ میلیون بشکه بوده است؛ رقمی بالاتر از میانگین ماه فوریه و نشاندهنده روند صعودی صادرات در هفتههای اخیر. وال استریت ژورنال با استناد به همین دادهها گزارش داده که ایران نسبت به قبل از جنگ، نفت بیشتری صادر میکند؛ مسئلهای که نشان از تلاش کشور برای بهرهبرداری حداکثری از ظرفیتهای نفتی دارد.
مرور دادههای رسمی تا پایان بهمن ۱۴۰۴ حاکی از آن است که صادرات نفت و گاز ایران نسبت به سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ بین دو تا ۳.۵ برابر افزایش یافته است. با این حال، در ۱۰ ماه منتهی به بهمنماه امسال اقتصاد ایران یکی از شدیدترین شوکهای ارزی را تجربه کرده؛ بحرانی که احتمالاً در دوره پساجنگ نیز ادامه خواهد یافت.
اما پرسش اصلی اینجاست: چرا با وجود افزایش صادرات، منابع ارزی کشور تثبیت نمیشوند؟
کارشناسان دلیل اصلی را در تمرکز بر شبکههای غیررسمی و سیستمهای پرداخت جایگزین میدانند؛ سازوکارهایی که زیر نظارت شدید غرب و آمریکا قرار داشتهاند و عملاً مانع از جریان آزاد ارز به داخل کشور میشوند. به باور تحلیلگران، دولت و نهادهای مالی هنوز نتوانستهاند ساختاری رسمی و قابل اعتماد برای انتقال درآمدهای نفتی به شبکه بانکی داخلی ایجاد کنند و تحریمها همچنان مهمترین مانع در دریافت این درآمدها محسوب میشوند.
با وجود آنکه آمار رسمی از رکورد فروش نفت در برخی مقاطع حکایت دارد، اقتصاد کشور همچنان با کمبود منابع ارزی، نوسانات نرخ دلار و رکود اقتصادی مواجه است. افزایش صادرات نفت در شرایطی رخ داده که بسته شدن نسبی تنگه هرمز اوضاع درآمدهای نفتی ایران را بهبود بخشیده، اما تضمینی برای بازگشت این درآمدها به کشور وجود ندارد.
در نهایت، هرچند تولید و صادرات نفت در حال رشد است، این افزایش نمیتواند بهتنهایی مشکلات اقتصادی کشور را حل کند؛ زیرا بخش عمده درآمدهای نفتی در شبکههای غیررسمی و زیرزمینی گردش دارد و وارد جریان رسمی اقتصاد نمیشود. این در حالی است که در دوران پس از جنگ، دولت با بار مالی سنگینی روبهروست؛ به طوری که تاکنون بیش از ۲۴ همت هزینه جنگ بر دوش بودجه گذاشته شده و بازسازی زیرساختهای تخریبشده میلیاردها تومان هزینه در پی خواهد داشت.
نظر شما